OBP Kırılması Nedir? Ek Tercihin Gizli Bedeli

YKS ek tercih döneminde adayların yalnızca “Bu bölüme yerleşebilir miyim?” sorusuna değil, bir sonraki yıl yeniden YKS'ye girme ihtimallerine de dikkat etmesi gerekiyor. Bunun nedeni adaylar arasında yaygın olarak “OBP kırılması” olarak adlandırılan uygulama. ÖSYM'nin 2026 YKS Kılavuzu'nda, 2025 YKS puanlarıyla ÖSYM tarafından merkezî olarak bir yükseköğretim programına yerleştirilen adayların, kayıt yaptırıp yaptırmadıklarına bakılmaksızın, 2026 YKS'de OBP'lerine uygulanacak katsayıların yarıya düşürüleceği belirtiliyor.

Bu nedenle ek yerleştirme açısından en önemli ayrım şu:

Ek tercih yapmak tek başına OBP'yi etkilemez. Belirleyici olan, tercih sonucunda bir yükseköğretim programına yerleştirilmektir.

OBP Nedir ve Nasıl Hesaplanır?

Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP), adayın lise diploma notundan hesaplanan ve YKS yerleştirme puanına eklenen puandır. ÖSYM'nin 2026 YKS Kılavuzu'na göre 100 üzerinden diploma notu 5 ile çarpılarak OBP'ye dönüştürülür.

Buna göre:

Diploma notu 50 olan adayın OBP'si 250,
Diploma notu 80 olan adayın OBP'si 400,
Diploma notu 100 olan adayın OBP'si 500 olur.

OBP en düşük 250, en yüksek 500 olarak hesaplanır. Normal koşullarda hesaplanan OBP, 0,12 katsayısıyla çarpılarak adayın sınav puanına eklenir ve yerleştirme puanı oluşturulur.

OBP Kırılması Nedir?

“OBP kırılması” ÖSYM'nin teknik olarak kullandığı bir kavramdan çok, adayların OBP katsayısının yarıya düşürülmesini anlatmak için kullandığı yaygın bir ifadedir.

Önemli nokta şu:

Adayın OBP'si değişmez; OBP'nin yerleştirme puanına eklenirken çarpıldığı katsayı yarıya düşer.

ÖSYM'nin 2026 YKS Kılavuzu'nda standart OBP katsayısı 0,12 olarak belirtiliyor. Aynı kılavuzda, 2025 YKS puanlarıyla ÖSYM tarafından merkezî olarak bir yükseköğretim programına yerleştirilen adayların 2026 YKS'de OBP'lerine uygulanacak katsayıların yarıya düşürüleceği açıkça belirtiliyor. Bu durumda standart 0,12 katsayısı yerine 0,06 uygulanması anlamına gelen bir OBP katkısı ortaya çıkıyor.

OBP Kırılınca Kaç Puan Kaybedilir?

Kaybedilen puan miktarı adayın OBP'sine göre değişir.

Örneğin diploma notu 80 olan bir adayın:

OBP'si: 80 × 5 = 400

Normal durumda yerleştirme puanına katkısı:

400 × 0,12 = 48 puan

Katsayının yarıya düşürüldüğü durumda ise:

400 × 0,06 = 24 puan

olur.

Bu örnekte adayın OBP kaynaklı yerleştirme puanı katkısı 24 puan azalır. Dolayısıyla “OBP kırılması” adayın sınavda elde ettiği ham TYT, AYT veya YDT puanını değiştirmez; yerleştirme puanına okul başarısından gelen katkıyı azaltır.

Ek Tercih Yapmak OBP'yi Kırar mı?

Hayır. Yalnızca ek tercih yapmak OBP'nin kırılması anlamına gelmez. Burada kritik olan tercih yapmak değil, tercih sonucunda bir yükseköğretim programına yerleştirilmiş olmaktır. Bir aday ek tercih listesini oluşturur ancak hiçbir programa yerleşemezse, yalnızca tercih yapmış olması nedeniyle OBP katsayısının yarıya düşürülmesi söz konusu değildir.

Ek Yerleştirmede Yerleşip Kayıt Yaptırmazsam OBP Kırılır mı?

ÖSYM'nin mevcut uygulamasındaki en önemli noktalardan biri bu. 2026 YKS Kılavuzu'nda, bir önceki yıl ÖSYM tarafından merkezî olarak programa yerleştirilen adaylar için açık biçimde “kayıt olsun veya olmasın” ifadesi kullanılıyor. Başka bir ifadeyle 2025 YKS'de merkezî yerleştirme sonucunda bir programa yerleşen aday, o programa kayıt yaptırmamış olsa bile 2026 YKS'de OBP katsayısı yarıya düşürülen adaylar arasında değerlendiriliyor. Bu nedenle belirleyici unsur üniversite kaydının yapılıp yapılmaması değil, merkezî yerleştirme sonucunda programa yerleştirilmiş olmak.

Ek Yerleştirme de Merkezî Yerleştirme Sayılır mı?

YKS ek yerleştirme işlemleri de ÖSYM tarafından gerçekleştirilen yerleştirme işlemleridir. ÖSYM'nin geçmiş ek yerleştirme duyurularında yükseköğretim programlarına ek yerleştirme işlemlerinin ÖSYM tarafından yapıldığı ve sürecin YKS ile ek yerleştirme kılavuzlarında belirtilen kurallar doğrultusunda yürütüldüğü açıkça belirtiliyor. Dolayısıyla ek tercih yalnızca “boş kalan yerlere yapılan bağımsız bir üniversite başvurusu” değildir; YKS yerleştirme sisteminin bir parçasıdır. Bu nedenle adayların, özellikle bir sonraki yıl yeniden YKS'ye girme planı bulunuyorsa ek tercih listesini yalnızca “belki giderim” düşüncesiyle oluşturmaması önem taşıyor.

2026 Ek Yerleştirmede Yerleşmek 2027 OBP'yi Etkileyecek mi?

Burada 2026 için kesinleşmiş bilgi ile 2027 için henüz yayımlanmamış kuralı birbirinden ayırmak gerekiyor. ÖSYM'nin 2026 YKS Kılavuzu, 2025 YKS'de ÖSYM tarafından merkezî olarak bir programa yerleştirilen adayların 2026 YKS'de OBP katsayılarının yarıya indirileceğini açıkça düzenliyor. Kayıt yaptırılıp yaptırılmaması da sonucu değiştirmiyor. Bu, ÖSYM'nin mevcut uygulamasında bir önceki yıl merkezî yerleştirmeyle bir programa yerleşmenin sonraki yıl OBP katsayısını etkilediğini gösteriyor.

Ancak 2027 YKS Kılavuzu henüz yayımlanmadığı için, 2026 ek yerleştirmede bir programa yerleşecek adaylar açısından 2027'de uygulanacak katsayıyı bugünden yeni yılın kesin hükmü şeklinde yazmak doğru olmaz. Mevcut uygulama devam ettiği takdirde, 2026'da ÖSYM tarafından merkezî olarak bir programa yerleşmek sonraki yılın OBP katsayısı açısından önem taşıyacaktır. 2027'ye ilişkin kesin uygulama ise 2027 YKS Kılavuzu yayımlandığında kontrol edilmelidir.

OBP Kırılması Sıralamayı Etkiler mi?

Dolaylı olarak evet. ÖSYM yerleştirme işlemlerinde adayın yalnızca sınav puanını değil, OBP katkısı eklenerek oluşturulan yerleştirme puanını kullanıyor. OBP katsayısının yarıya düşmesi, adayın yerleştirme puanına okuldan gelen katkının azalmasına neden oluyor. Bu değişiklik de adayın yerleştirme puanı ve dolayısıyla başarı sırası üzerinde etkili olabilir.

Ancak “OBP kırılırsa sıralama şu kadar geriler” şeklinde sabit bir rakam vermek mümkün değildir. Sıralamadaki değişim; adayın sınav performansına, puan türüne ve aynı yıl sınava giren diğer adayların sonuçlarına bağlı olarak farklılaşır.

Kimlerin OBP Katsayısı Yarıya Düşüyor?

ÖSYM'nin 2026 YKS Kılavuzu'na göre 2026 yerleştirmelerinde katsayı indirimi açısından temel gruplardan biri, 2025 YKS puanlarıyla ÖSYM tarafından merkezî olarak bir yükseköğretim programına yerleştirilen adaylar. Kılavuz bu adaylar için açıkça kayıt yaptırılmış olma şartı aramıyor. Ayrıca ilgili yükseköğretim kurumlarının yaptığı özel yetenek sınavları sonucunda bir programa kayıt olan adaylara ilişkin ayrı hükümler de bulunuyor. Bu nedenle adayların kendi özel durumlarını değerlendirirken yalnızca internetteki “OBP kırılır/kırılmaz” listelerine değil, ilgili yılın ÖSYM YKS Kılavuzu'ndaki OBP hükümlerine bakması gerekiyor.

Ek Tercih Yapmadan Önce OBP Açısından Ne Düşünülmeli?

Ek yerleştirme, yalnızca o yıl üniversiteye yerleşme ihtimali açısından değerlendirilmemeli. Özellikle “Bu bölüme yerleşirsem gerçekten kayıt olur ve okur muyum?” sorusu önemli.

Çünkü mevcut ÖSYM uygulamasında merkezî yerleştirmede bir programa yerleşmek, aday kayıt yaptırmasa bile bir sonraki YKS'deki OBP katsayısı açısından sonuç doğurabiliyor.

Bu nedenle bir sonraki yıl tekrar YKS'ye hazırlanmayı ciddi biçimde planlayan adayların, ek tercih listelerine gitmeyi gerçekten düşünmedikleri programları eklerken bu kuralı da hesaba katmaları gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular

OBP kırılması nedir?

OBP kırılması, adayın Ortaöğretim Başarı Puanının silinmesi değil, OBP'nin yerleştirme puanına eklenirken kullanılan katsayının yarıya düşürülmesidir. ÖSYM'nin 2026 YKS Kılavuzu'nda standart katsayı 0,12 olarak belirlenmiştir.

Ek tercih yapmak OBP'yi kırar mı?

Hayır. Tek başına tercih yapmak OBP katsayısını düşürmez. ÖSYM'nin uygulamasında belirleyici unsur adayın merkezî yerleştirme sonucunda bir programa yerleştirilmiş olmasıdır.

Ek tercihte yerleşip kayıt yaptırmazsam OBP etkilenir mi?

ÖSYM'nin 2026 YKS Kılavuzu, bir önceki yıl merkezî olarak bir programa yerleştirilen adaylar için “kayıt olsun veya olmasın” hükmünü kullanıyor. Bu nedenle mevcut uygulamada kayıt yaptırmamak, yerleşmiş olmanın sonraki yıl OBP katsayısına etkisini ortadan kaldırmıyor.

OBP katsayısı kaçtan kaça düşüyor?

2026 YKS'de normal OBP katkısı OBP × 0,12 şeklinde hesaplanıyor. Bir önceki yıl merkezî yerleştirmede programa yerleşen adaylar için katsayılar yarıya indiriliyor; standart OBP katkısı açısından bu 0,12 yerine 0,06 uygulanması anlamına geliyor.